Modal kerja atau modal berkembang?

Zakat perniagaan sering dianggap rumit kerana terdapat lebih daripada satu kaedah pengiraan yang diiktiraf. Dua kaedah yang paling biasa digunakan oleh perniagaan di Malaysia ialah Kaedah Modal Kerja (Uruf Tijari) dan Kaedah Modal Berkembang (Growth Model). Memahami perbezaan kedua-duanya membantu syarikat memilih kaedah yang paling sesuai dengan struktur perniagaan mereka.

Kaedah Modal Kerja

Kaedah ini mengira zakat berdasarkan aset semasa ditolak liabiliti semasa (modal kerja bersih), kemudian ditolak aset tetap yang tidak produktif untuk perniagaan harian. Formula ringkas: (Aset Semasa − Liabiliti Semasa) x 2.5%. Kaedah ini lebih sesuai untuk perniagaan runcit, perdagangan atau pembuatan yang mempunyai inventori dan hutang piutang aktif, kerana ia menggambarkan dengan lebih tepat aset yang benar-benar "berputar" dalam perniagaan.

Kaedah Modal Berkembang

Kaedah ini pula bermula daripada ekuiti pemilik (modal berbayar ditambah rizab dan keuntungan tertahan), kemudian diselaraskan dengan pelarasan tertentu seperti pelaburan bukan zakat. Formula asasnya: (Ekuiti Pemilik + Pelarasan) x 2.5%. Kaedah ini lebih sesuai untuk syarikat pegangan (holding), firma perkhidmatan profesional, atau perniagaan yang aset utamanya bukan inventori — seperti firma guaman, perunding atau syarikat pelaburan.

Yang mana perlu dipilih?

Majlis Agama Islam Negeri secara amnya membenarkan syarikat memilih salah satu kaedah, tetapi kaedah yang dipilih perlu digunakan secara konsisten dari tahun ke tahun — tidak boleh ditukar setiap tahun mengikut kaedah mana yang menghasilkan angka zakat lebih rendah. Perubahan kaedah biasanya memerlukan justifikasi perniagaan yang jelas, seperti perubahan struktur operasi.

Hubungan dengan cukai pendapatan

Zakat perniagaan yang dibayar oleh syarikat (bukan individu pemegang saham) layak dituntut sebagai rebat cukai sehingga had tertentu di bawah Akta Cukai Pendapatan 1967, bukan potongan perbelanjaan biasa. Ini bermakna resit zakat rasmi dari pusat zakat negeri perlu disimpan dan dilampirkan semasa pengiraan cukai syarikat.

Cadangan amalan

Kira zakat menggunakan kedua-dua kaedah pada permulaan, bandingkan hasilnya dengan keadaan sebenar perniagaan, dan dapatkan pengesahan bertulis daripada pusat zakat negeri berkaitan sebelum menetapkan kaedah tetap untuk syarikat.